به گزارش پاداش دوران ریاست جروم پاول بر فدرال رزرو یکی از پرتلاطمترین دورههای سیاست پولی در ایالات متحده محسوب میشود. او در سال ۲۰۱۸ هدایت بانک مرکزی آمریکا را برعهده گرفت، اما خیلی زود با مجموعهای از بحرانهای بزرگ مواجه شد؛ از همهگیری کرونا و سقوط بازارها گرفته تا موج تورمی بیسابقه و بحران بانکی در برخی مؤسسات مالی. این مجموعه رخدادها باعث شد پاول در جایگاهی قرار بگیرد که بسیاری از رؤسای پیشین فدرال رزرو هرگز تجربه نکرده بودند. تصمیمهای او نهتنها بر اقتصاد آمریکا، بلکه بر بازارهای مالی جهان نیز تأثیر گذاشت.
آغاز ریاست پاول و تغییر رویکرد سیاست پولی
زمانی که پاول جانشین جانت یلن شد، اقتصاد آمریکا در شرایط نسبتاً باثباتی قرار داشت. نرخ بیکاری پایین بود و رشد اقتصادی ادامه داشت. با این حال، مسیر سیاست پولی هنوز تحت تأثیر پیامدهای بحران مالی ۲۰۰۸ قرار داشت.
در سالهای نخست ریاست، پاول تلاش کرد رویکردی عملگرایانه در سیاستگذاری اتخاذ کند. او برخلاف برخی رؤسای پیشین که بیشتر به چارچوبهای نظری تکیه داشتند، بر دادههای اقتصادی و واکنش بازارها تأکید کرد. این رویکرد باعث شد فدرال رزرو در سال ۲۰۱۹ روند افزایش نرخ بهره را کندتر کند و پیام روشنی به بازارها بدهد: سیاست پولی باید با شرایط واقعی اقتصاد تطبیق پیدا کند.
بحران کرونا و مداخله بیسابقه
بزرگترین آزمون پاول در سال ۲۰۲۰ و با آغاز همهگیری کرونا رقم خورد. اقتصاد جهانی در مدت کوتاهی با شوکی عظیم مواجه شد و بازارهای مالی دچار سقوط شدید شدند.
فدرال رزرو تحت هدایت پاول مجموعهای از اقدامات اضطراری را اجرا کرد:
- کاهش سریع نرخ بهره به محدوده صفر
- خرید گسترده اوراق قرضه
- ایجاد برنامههای اعتباری برای بازارهای مالی
در نتیجه این اقدامات، ترازنامه فدرال رزرو از حدود ۴ تریلیون دلار به نزدیک ۹ تریلیون دلار افزایش یافت. هدف اصلی این سیاستها جلوگیری از فروپاشی بازارهای مالی و حمایت از اقتصاد در دوران تعطیلیهای گسترده بود. اگرچه این اقدامات از وقوع رکود عمیقتر جلوگیری کرد، اما برخی اقتصاددانان معتقدند همین سیاستهای انبساطی زمینهساز تورم بالای سالهای بعد شد.
چرخش بزرگ پاول در برابر تورم
پس از فروکش کردن بحران اولیه کرونا، اقتصاد آمریکا با مشکل جدیدی مواجه شد: تورم بالا. در سال ۲۰۲۲ نرخ تورم به حدود ۹ درصد رسید که بالاترین سطح در چند دهه گذشته بود. در ابتدا، پاول تورم را تا حدی موقتی ارزیابی میکرد، اما با تداوم فشارهای قیمتی، سیاست فدرال رزرو تغییر کرد.
فدرال رزرو یکی از سریعترین دورههای افزایش نرخ بهره در تاریخ خود را آغاز کرد. نرخ سیاستی از نزدیک صفر به حدود ۵.۵ درصد رسید. این سیاست سختگیرانه به کاهش تدریجی تورم کمک کرد، اما در عین حال فشار زیادی بر بازار مسکن، بازار سهام و هزینههای وامگیری وارد کرد.
بحران بانکی ۲۰۲۳ و مدیریت ریسک مالی
افزایش سریع نرخ بهره پیامدهای دیگری نیز داشت. در سال ۲۰۲۳ چند بانک منطقهای آمریکا با مشکلات نقدینگی و خروج سپردهها مواجه شدند. سقوط بانکهایی مانند Silicon Valley Bank نگرانیهایی درباره ثبات سیستم مالی ایجاد کرد.
در این شرایط پاول و فدرال رزرو ابزارهای اضطراری تأمین نقدینگی را فعال کردند تا از گسترش بحران جلوگیری شود. این اقدامات نشان داد که سیاست پولی تنها به مهار تورم محدود نمیشود و بانک مرکزی باید همزمان ثبات مالی را نیز حفظ کند.
بازار کار و مسئله فرود نرم
یکی از نکات مهم در دوره پاول مقاومت اقتصاد آمریکا در برابر سیاستهای انقباضی بود. باوجود افزایش شدید نرخ بهره، اقتصاد وارد رکود عمیق نشد و نرخ بیکاری در سطوح نسبتاً پایین باقی ماند. این وضعیت باعث شد برخی تحلیلگران از احتمال «فرود نرم» اقتصاد صحبت کنند؛ یعنی کاهش تورم بدون ورود به رکود سنگین. با این حال، بسیاری از اقتصاددانان معتقدند هنوز برای قضاوت قطعی درباره موفقیت کامل این سیاستها زود است.
فشار سیاسی و استقلال فدرال رزرو
دوران ریاست پاول با فشارهای سیاسی قابل توجهی همراه بود. دونالد ترامپ بارها از سیاستهای فدرال رزرو انتقاد کرد و حتی موضوع برکناری او مطرح شد. با این حال، پاول تلاش کرد استقلال بانک مرکزی را حفظ کند و تصمیمهای سیاستی را بر اساس دادههای اقتصادی توضیح دهد. استقلال فدرال رزرو یکی از عوامل کلیدی در حفظ اعتماد بازارها به سیاست پولی آمریکا محسوب میشود.
جایگاه پاول در تاریخ فدرال رزرو
برای درک جایگاه پاول باید او را با رؤسای مشهور فدرال رزرو مقایسه کرد.
پل ولکر در دهه ۱۹۸۰ با سیاستهای بسیار سختگیرانه تورم را مهار کرد. بن برنانکی نیز در بحران مالی ۲۰۰۸ نقش کلیدی در نجات سیستم مالی داشت. پاول اما در دورهای متفاوت فعالیت کرد؛ دورهای که هم بحران بهداشتی جهانی، هم تورم بالا و هم بیثباتی مالی به طور همزمان وجود داشت. به همین دلیل بسیاری از تحلیلگران او را مدیری عملگرا میدانند که وظیفه هدایت بانک مرکزی در یکی از پیچیدهترین دورههای اقتصادی را بر عهده داشت.
کارنامه پاول نشان میدهد که سیاست پولی در دنیای امروز با چالشهای چندگانه مواجه است. او ابتدا با سیاستهای انبساطی گسترده از اقتصاد در دوران کرونا حمایت کرد و سپس با افزایش سریع نرخ بهره تلاش کرد تورم را مهار کند.
این دو مرحله متضاد، تصویری از پیچیدگی مدیریت اقتصاد مدرن را ارائه میدهد. میراث پاول احتمالاً به عنوان دورهای ثبت خواهد شد که در آن فدرال رزرو میان ثبات مالی، کنترل تورم و حفظ رشد اقتصادی تعادلی دشوار برقرار کرد.
فرهنگ نجاتیان هستم، کارشناس ارشد اقتصاد.
علاقهمند به کاوش بازارها و راهی که بازار با آن دنیا را تغییر میدهد.
کوششم بر این است که با پژوهش در این مسیر دانش اقتصادی رو در جهان مالی پررنگتر کنم
