به گزارش پاداش، در حالیکه یک روز از پایان دور دوم مذاکرات در ژنو میگذرد، فضای کلی گفتوگوها از سوی عباس عراقچی «سازندهتر» توصیف شده است؛ با این حال، نبود بیانیه مشترک یا سند امضاشده نشان میدهد مذاکرات هنوز در مرحله تبادل دیدگاه و سنجش مواضع قرار دارد و فاصله معناداری تا دستیابی به توافق نهایی وجود دارد.
بر اساس آنچه از مواضع رسمی برداشت میشود، ایران در این دور به دنبال اعتمادسازی پیرامون صلحآمیز بودن برنامه غنیسازی است. در مقابل، دونالد ترامپ علاوه بر موضوع هستهای، محدودیت در سطح غنیسازی و همچنین مباحث موشکی را نیز مدنظر دارد. در عین حال، نشانهای از عقبنشینی جدی هیچیک از طرفین دیده نشده و همین مسئله احتمال فرسایشی شدن روند مذاکرات را تقویت میکند.
از منظر رسانهای نیز فضای منفی پررنگی علیه مذاکرات شکل نگرفته است. عمده موضعگیریها تکرار مواضع پیشین بوده و سیگنال تنشافزای جدیدی مخابره نشده است. گزارش خبرگزاری رویترز مبنی بر اینکه پیشرفت نسبی گفتوگوهای ایران و آمریکا موجب کاهش اندک بهای نفت شده، نشان میدهد بازار جهانی فعلاً سناریوی تشدید بحران را در اولویت قرار نداده است.
در عین حال، برخی گزارشها از ارسال تجهیزات نظامی آمریکا به منطقه حکایت دارد؛ اقدامی که میتواند به عنوان اهرم فشار در میز مذاکرات مورد استفاده قرار گیرد. این همزمانی دیپلماسی و فشار میدانی، سطح نااطمینانی را برای فعالان اقتصادی داخلی افزایش داده و باعث شده بازارها با احتیاط بیشتری رفتار کنند.
واکنش بازارهای دارایی
رفتار بازار طلا و ارز بلافاصله پس از پایان مذاکرات افزایشی بود؛ رشدی که میتوان آن را ناشی از نبود خروجی رسمی و بیانیه مشترک دانست. اما پس از مصاحبه عراقچی و تأکید بر اینکه «مسیر توافق آغاز شده اما سریع نخواهد بود»، بخشی از انتظارات تورمی تعدیل شد و قیمتها روندی کاهشی به خود گرفتند. این رفتوبرگشت قیمتی نشان میدهد بازار بیش از آنکه به جزئیات مذاکرات واکنش نشان دهد، به لحن و سیگنالهای کلامی حساس است.
سیگنال مهم از بازار بدهی
در بازار داخلی، افزایش نرخ بهره اوراق بدهی به سطوح بالای ۴۰ درصد به مهمترین متغیر اثرگذار بر سایر بازارها تبدیل شده است. چنین سطحی از بازده بدونریسک، عملاً رقیبی جدی برای بازار سهام محسوب میشود و جذابیت ابزارهای درآمد ثابت را افزایش میدهد. تداوم این وضعیت میتواند فشار مضاعفی بر ارزشگذاری سهام وارد کند و مانع از شکلگیری موج صعودی پایدار شود.
بورس تهران؛ رشد هیجانی و عقبنشینی محتاطانه
شاخص کل بورس تهران معاملات روز جاری را با رشدی بیش از ۵۳ هزار واحد آغاز کرد؛ رشدی که متأثر از خوشبینی اولیه به فضای مذاکرات بود. اما در ادامه، فشار فروش افزایش یافت و بخش عمده این رشد تخلیه شد. این رفتار نشان میدهد بخشی از معاملهگران رشدهای مقطعی را فرصت خروج یا شناسایی سود تلقی میکنند، نه آغاز روندی جدید.
تعیینکننده اصلی؛ نرخ بهره یا ریسک سیاسی؟
در مجموع تحولات سیاسی و اقتصادی نشان میدهد بازارها در فاز انتظار قرار دارند. مذاکرات هنوز وارد مرحله توافق نهایی نشده، اما نشانهای از شکست یا تنش حاد نیز دیده نمیشود. در این میان، نرخ بهره بالای اوراق به متغیر تعیینکنندهتری نسبت به ریسک سیاسی کوتاهمدت تبدیل شده است. تا زمانیکه یا پیشرفت ملموس و رسمی در مذاکرات حاصل نشود یا شاهد تعدیل معنادار در نرخهای بهره نباشیم، بورس تهران به احتمال زیاد درگیر نوسانات مقطعی، رشدهای کوتاهمدت و اصلاحهای سریع خواهد بود و جریان نقدینگی همچنان به سمت ابزارهای کمریسک متمایل میماند.
مسعود کریمی هستم، از سال ۱۳۹۰ تاکنون، بهصورت مستمر در حوزه بازار سرمایه کشور فعالیت داشتهام و در این مدت در جایگاه خبرنگار، تحلیلگر و کارشناس بازار سرمایه با خبرگزاریها و روزنامههای اقتصادی رسمی کشور همکاری کردهام. تمرکز اصلی فعالیت حرفهای اینجانب بر تحلیل ساختارهای بازار سرمایه و بررسی سازوکارهای اثرگذاری عوامل کلان اقتصادی بر رفتار بازار است.
