صنعت اوره در خرداد ۱۴۰۵ تحت تأثیر همزمان بهبود تدریجی شرایط تولید، تداوم چالشهای صادراتی و افزایش نرخهای جهانی قرار داشت. اگرچه بخشی از ظرفیت تولید شرکتهای اورهساز نسبت به دو ماه نخست سال مجدداً وارد مدار بهرهبرداری شد، اما عملکرد فروش همچنان تحت تأثیر محدودیتهای صادراتی و اختلالات لجستیکی ناشی از تنشهای منطقهای قرار داشت. در مقابل، رشد قیمتهای صادراتی اوره و افزایش نرخ فروش محصولات موجب شد آثار کاهش حجم فروش تا حد زیادی بر درآمد شرکتها جبران شود. همچنین، افزایش نرخهای جهانی گاز به رشد نرخ خوراک شرکتهای اورهساز منجر شد، هرچند اختلاف هزینه خوراک میان شرکتها همچنان عمدتاً ناشی از تفاوت هزینههای انتقال گاز بود. در مجموع، مهمترین ویژگی صنعت اوره در خردادماه را میتوان بهبود تدریجی تولید، تداوم ضعف در فروش و حمایت نرخهای جهانی از درآمد و سودآوری شرکتها دانست.
بازار جهانی اوره
بازار صادراتی اوره ایران در خرداد ۱۴۰۵ تحت تأثیر همزمان تحولات سیاسی و ریسکهای ژئوپلیتیکی قرار داشت. در ابتدای ماه، انتشار خبر معافیت تحریمی دولت آمریکا در ۲۲ ژوئن، که امکان خرید محصولات پتروشیمی ایران از جمله اوره را با دلار آمریکا تا ۲۱ اوت فراهم کرد، موجب افزایش توجه و استقبال خریداران از محمولههای اوره ایران شد. با این حال، نگرانیهای مربوط به امنیت تردد کشتیها از مسیر تنگه هرمز همچنان فضای احتیاط را بر بازار حاکم نگه داشت.در این شرایط، قیمت صادراتی اوره ایران FOB در خرداد ماه به حدود ۳۵۰ دلار به ازای هر تن رسید.
در ادامه و همزمان با تشدید تنشهای نظامی میان ایران و آمریکا در روزهای پایانی ماه، نگرانی نسبت به تداوم عرضه اوره از خاورمیانه افزایش یافت. خریداران نیز با نزدیک شدن به فصل خرید سه ماهه چهارم سال، احتمال محدود شدن دسترسی به واردات اوره از منطقه را در ارزیابیهای خود لحاظ کردند. این نگرانیها موجب شد برخی خریداران برای اطمینان از تأمین نیاز آتی خود، خریدهای زودهنگامتری انجام دهند که در نهایت از افزایش قیمتهای جهانی اوره حمایت کرد.
مقدار تولید شرکتهای اوره ساز
میزان تولید شرکتهای اورهساز حاضر در بازار سرمایه شامل پتروشیمیهای پردیس، کرمانشاه ، شیراز و خراسان طی سالهای ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۴ سالانه حدود ۵ تا ۶ میلیون تن بوده است. با این حال، در برخی ماههای سال به دلیل محدودیت یا قطع گاز طبیعی، میزان تولید این شرکتها کمتر از متوسط سایر ماهها ثبت شده است.در فروردین و اردیبهشت ۱۴۰۵، در پی آسیبهای واردشده به زنجیره صنعت پتروشیمی و کاهش تولید واحدهای اورهساز، میانگین تولید ماهانه این شرکتها نسبت به میانگین تولید در فروردین و اردیبهشت سالهای ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۴ حدود ۶۰ درصد کاهش یافت.
این افت قابلتوجه، تأثیر مستقیم اختلالات ناشی از جنگ بر ظرفیت تولید و عملکرد شرکتهای اورهساز را بهخوبی نشان میدهد. مقدار تولید شرکتهای اورهساز در خرداد ۱۴۰۵ نسبت به میانگین خرداد سه سال گذشته حدود ۳۰ درصد کاهش داشته است. با وجود اینکه تولید همچنان پایینتر از سطح معمول سالهای گذشته قرار دارد، اما در مقایسه با دو ماه نخست سال که کاهش تولید به حدود ۶۰ درصد رسیده بود، بهبود محسوسی مشاهده میشود. این روند نشان میدهد بخشی از ظرفیت تولید شرکتها مجدداً وارد مدار بهرهبرداری شده و آثار اختلالات قبلی تا حدودی کاهش یافته است
مقدار فروش شرکتهای اورهساز
مقدار فروش شرکتهای اورهساز در خرداد ۱۴۰۵ نسبت به میانگین خرداد سه سال گذشته حدود ۷۰ درصد کاهش داشته است. با وجود ترمیم بخشی از ظرفیت تولید و بازگشت تدریجی واحدهای تولیدی به مدار، حجم فروش همچنان در سطوح پایینی قرار دارد که نشان میدهد بخش قابلتوجهی از اوره تولیدشده هنوز به فروش نرسیده است. این موضوع میتواند ناشی از اختلال در زنجیره صادرات، محدودیتهای لجستیکی و وقفه در حملونقل دریایی در پی تنشهای منطقهای، از جمله محدودیتهای تردد در تنگه هرمز، باشد.
مبلغ فروش کل شرکتهای اورهای
اگرچه مقدار فروش شرکتها کاهش یافته است، اما رشد قابلتوجه نرخهای فروش باعث شده مبلغ فروش نهتنها کاهش نیابد، بلکه افزایش نیز پیدا کند. این موضوع نشان میدهد که اثر افزایش قیمت فروش، بیش از کاهش حجم فروش بوده است.
مقدار تولید پتروشیمی پردیس
متوسط تولید ماهانه پتروشیمی پردیس (شپدیس) در سال ۱۴۰۴ حدود ۲۵۴ هزار تن بوده است. این رقم در بهار ۱۴۰۵ به حدود ۷۵ هزار تن کاهش یافته که بیانگر افت قابلتوجه تولید در این دوره است. با این حال، مقدار تولید شرکت در خرداد ۱۴۰۵ به ۹۹ هزار و ۵۱۱ تن رسید که نسبت به ماه قبل ۵۷ درصد افزایش نشان میدهد. با وجود این بهبود، تولید خردادماه همچنان حدود ۶۰ درصد کمتر از میانگین ماهانه سال ۱۴۰۴ بوده است. این روند حاکی از آن است که اگرچه بخشی از ظرفیت تولید شرکت مجدداً وارد مدار شده، اما تولید هنوز به سطوح عادی سال گذشته بازنگشته است.
مقدار فروش پتروشیمی پردیس
متوسط فروش ماهانه پتروشیمی پردیس (شپدیس) در سال ۱۴۰۴ حدود ۲۴۴ هزار تن بوده است. در خرداد ۱۴۰۵، مقدار فروش شرکت به ۶۵ هزار و ۵۰۰ تن رسید که نسبت به اردیبهشتماه امسال۵۳۰ درصد افزایش و نسبت به فروردینماه امسال ۱۲ درصد کاهش داشته است. همچنین، مقدار فروش خرداد نسبت به ماه مشابه سال ۱۴۰۴ حدود ۵۵ درصد و در مقایسه با میانگین ماهانه سال ۱۴۰۴ حدود ۷۳ درصد کاهش نشان میدهد. با وجود بهبود قابلتوجه فروش نسبت به اردیبهشتماه، حجم فروش همچنان فاصله زیادی با سطوح معمول سال گذشته دارد و نشان میدهد روند بازگشت فروش به شرایط عادی هنوز بهطور کامل محقق نشده است.
مبلغ فروش پتروشیمی پردیس
مبلغ فروش پتروشیمی پردیس (شپدیس) در خرداد ۱۴۰۵ به ۳۹,۱۰۱,۲۷۰ میلیون ریال رسید. این رقم نسبت به خرداد ۱۴۰۴ حدود ۱۴ درصد افزایش داشته است؛ در حالی که مقدار فروش در همین دوره کاهش یافته و این موضوع نشان میدهد رشد مبلغ فروش عمدتاً ناشی از افزایش نرخ فروش محصولات بوده است.
با این حال، مبلغ فروش خردادماه در مقایسه با میانگین ماهانه سال ۱۴۰۴ همچنان حدود ۴۷ درصد کمتر بوده که بیانگر آن است که عملکرد فروش شرکت هنوز به سطح متعارف سال گذشته بازنگشته است. همچنین، مبلغ فروش نسبت به اردیبهشتماه امسال ۶۵۳ درصد افزایش یافته که این رشد چشمگیر ناشی از افزایش همزمان مقدار فروش و نرخ فروش محصولات در خردادماه است. شپدیس در این ماه صادراتی نداشته است.
مقدارتولید پتروشیمی شیراز
مقدار تولید پتروشیمی شیراز در خرداد ۱۴۰۵ به ۱۴۹ هزار و ۸۶۹ تن رسید که نسبت به خرداد ۱۴۰۴ حدود ۵ درصد و در مقایسه با میانگین ماهانه سال ۱۴۰۴ حدود ۳۵ درصد افزایش داشته است. عملکرد تولید این شرکت، برخلاف بسیاری از تولیدکنندگان اوره، نشاندهنده حفظ پایداری عملیات و بهبود سطح تولید در خردادماه است. این موضوع بیانگر آن است که واحد اوره پتروشیمی شیراز در دوره مورد بررسی، تحت تأثیر اختلالات ایجادشده در زنجیره تولید صنعت پتروشیمی قرار نگرفته است.
مقدار فروش پتروشیمی شیراز
برخلاف روند تولید، عملکرد فروش پتروشیمی شیراز در خرداد ۱۴۰۵ با افت قابلتوجهی همراه بوده است. مقدار فروش شرکت در این ماه به ۱۶ هزار و ۷۴۴ تن رسید که نسبت به خرداد ۱۴۰۴ حدود ۸۰ درصد و در مقایسه با میانگین ماهانه سال ۱۴۰۴ حدود ۸۵ درصد کاهش نشان میدهد. اختلاف قابلتوجه میان حجم تولید و فروش بیانگر آن است که بخش عمده اوره تولیدشده در خردادماه به فروش نرسیده و به موجودی انبار شرکت اضافه شده است.
مبلغ فروش پتروشیمی شیراز
مبلغ فروش پتروشیمی شیراز در خرداد ۱۴۰۵ به ۷,۵۶۵,۰۳۸ میلیون ریال رسید. این رقم نسبت به خرداد ۱۴۰۴ حدود ۶۰ درصد و در مقایسه با میانگین ماهانه سال ۱۴۰۴ حدود ۷۷ درصد کاهش داشته است. با وجود افزایش نرخ فروش محصولات، افت شدید مقدار فروش به اندازهای بوده که نتوانسته اثر افزایش قیمتها را جبران کند و در نهایت منجر به کاهش قابلتوجه مبلغ فروش شرکت شده است. این موضوع نشان میدهد عامل اصلی افت درآمد شرکت در این دوره، کاهش حجم فروش بوده است، نه کاهش نرخ فروش محصولات. نرخ صادراتی شیراز در خرداد ماه ۴۵۵ دلار بوده است.
لازم به ذکر است که ارقام تولید، فروش و مبلغ فروش ارائهشده در این بخش، صرفاً به محصول اوره اختصاص دارد و درآمد حاصل از فروش سایر محصولات پتروشیمی شیراز در محاسبات این گزارش منظور نشده است.
مقدار تولید پتروشیمی کرمانشاه
مقدار تولید پتروشیمی کرمانشاه (کرماشا) در خرداد ۱۴۰۵ به ۶۳ هزار و ۳۰ تن رسید که نسبت به خرداد ۱۴۰۴ حدود ۲۷ درصد و در مقایسه با میانگین ماهانه سال ۱۴۰۴ حدود ۳۸ درصد افزایش داشته است. این عملکرد نشان میدهد تولید شرکت در خردادماه به سطحی بالاتر از روند معمول سال گذشته رسیده و عملیات تولید با ثبات مناسبی ادامه یافته است. همچنین، این ارقام بیانگر آن است که پتروشیمی کرمانشاه در این دوره با اختلال جدی در واحد تولید اوره مواجه نبوده و توانسته سطح تولید خود را حفظ و حتی نسبت به دورههای مقایسهای افزایش دهد.
مقدار فروش پتروشیمی کرمانشاه
برخلاف روند تولید، عملکرد فروش پتروشیمی کرمانشاه در خرداد ۱۴۰۵ با افت قابلتوجهی همراه بوده است. مقدار فروش شرکت در این ماه تنها ۹ هزار و ۷۸ تن بوده که نسبت به خرداد ۱۴۰۴ حدود ۷۱ درصد و در مقایسه با میانگین ماهانه سال ۱۴۰۴ حدود ۷۹ درصد کاهش نشان میدهد. اختلاف قابلتوجه میان حجم تولید و فروش بیانگر آن است که بخش عمده اوره تولیدشده در این ماه به فروش نرسیده و به موجودی انبار شرکت افزوده شده است.
مبلغ فروش پتروشیمی کرمانشاه
مبلغ فروش پتروشیمی کرمانشاه در خرداد ۱۴۰۵ به ۵,۵۰۶,۹۰۳ میلیون ریال رسید که نسبت به خرداد ۱۴۰۴ حدود ۲۵ درصد و در مقایسه با میانگین ماهانه سال ۱۴۰۴ حدود ۵۳ درصد کاهش داشته است. با وجود افزایش نرخ فروش محصولات، افت شدید مقدار فروش موجب شده است که رشد قیمتها نتواند کاهش حجم فروش را جبران کند. از این رو، کاهش مبلغ فروش بیش از هر چیز ناشی از افت قابلتوجه مقدار فروش شرکت در این دوره بوده است. مبلغ صادرات کرماشا ۴,۳۳۶,۴۱۵ میلیون ریال با دلار نیمایی به نرخ ۱,۳۴۷,۹۴۸ ریال و نرخ اوره ۴۰۹ دلار بر تن بوده است.
مقدار تولید پتروشیمی خراسان
مقدار تولید پتروشیمی خراسان در خرداد ۱۴۰۵ به ۵۲ هزار و ۵۴۵ تن رسید که نسبت به خرداد ۱۴۰۴ حدود ۲۰ درصد و در مقایسه با میانگین ماهانه سال ۱۴۰۴ حدود ۳۰ درصد افزایش داشته است. این عملکرد نشان میدهد روند تولید شرکت در خردادماه بهبود یافته و سطح تولید از میانگین سال گذشته نیز فراتر رفته است
مقدار فروش پتروشیمی خراسان
مقدار فروش شرکت در این ماه نسبت به خرداد ۱۴۰۴ حدود ۵۰ درصد افزایش داشته و در مقایسه با میانگین ماهانه سال ۱۴۰۴ تنها ۲ درصد کاهش را نشان میدهد. این ارقام بیانگر آن است که شرکت توانسته روند فروش خود را در سطح مطلوب حفظ کند و برخلاف برخی دیگر از تولیدکنندگان اوره، با افت قابلتوجه در فروش یا اختلال جدی در فرآیند عرضه مواجه نشده است
مبلغ فروش پتروشیمی خراسان
عملکرد پتروشیمی خراسان در بخش مبلغ فروش نیز بسیار چشمگیر بوده است. مبلغ فروش شرکت در خرداد ۱۴۰۵ به ۲۱,۷۹۳,۶۶۸ میلیون ریال رسید که نسبت به خرداد ۱۴۰۴ حدود ۲۸۶ درصد و در مقایسه با میانگین ماهانه سال ۱۴۰۴ حدود ۱۱۹ درصد افزایش داشته است.
همچنین، این رقم بهطور قابلتوجهی بالاتر از میانگین مبلغ فروش دو ماه نخست سال ۱۴۰۵ (۸,۵۵۸,۸۰۳ میلیون ریال) قرار دارد. با توجه به اینکه مقدار فروش شرکت در این دوره نسبتاً پایدار بوده است، رشد چشمگیر مبلغ فروش را میتوان عمدتاً ناشی از افزایش قابلتوجه نرخ فروش محصولات دانست. این موضوع نشان میدهد پتروشیمی خراسان توانسته از بهبود قیمتهای فروش، بهویژه در بازارهای صادراتی، بهخوبی بهرهمند شود و عملکرد مالی بسیار مطلوبی را در خردادماه به ثبت برساند. عمده فروش خراسان در صادرات با مبلغ ۱۴,۲۵۹,۸۶۳ میلیون ریال و نرخ صادراتی۴۶۲ دلار بر تن میباشد.
نرخ گاز خوراک پتروشیمیهای تولیدکننده اوره
بررسی نرخ گاز خوراک شرکتهای اورهساز در خرداد ۱۴۰۵ نشان میدهد پتروشیمیهای خراسان و پردیس (شپدیس) با نرخ خوراکی در حدود ۱۶ هزار تومان به ازای هر مترمکعب، کمترین هزینه خوراک را در میان شرکتهای مورد بررسی داشتهاند. در مقابل، نرخ گاز خوراک پتروشیمی کرمانشاه و پتروشیمی شیراز بهترتیب حدود ۲۰ هزار و ۱۹ هزار تومان بوده است. اختلاف نرخ خوراک این دو شرکت عمدتاً ناشی از هزینههای انتقال گاز از طریق شبکه سراسری است که در فرمول محاسبه نرخ گاز لحاظ میشود.همچنین، افزایش نرخ گاز خوراک در خردادماه تا حدی تحت تأثیر رشد قیمتهای جهانی گاز قرار داشته است.
در این دوره، تشدید تنشهای منطقهای، اختلال در حملونقل دریایی و نگرانی از محدود شدن عرضه گاز مایع (LNG) از سوی کشورهای عربی، موجب افزایش قیمت گاز در بازارهای بینالمللی شد. از آنجا که بخشی از فرمول قیمتگذاری گاز خوراک پتروشیمیها به شاخصهای بینالمللی گاز وابسته است، این تحولات در نهایت به افزایش نرخ خوراک شرکتهای اورهساز نیز منجر شد.
