به گزارش پاداش سفر دونالد ترامپ به چین این بار فقط یک دیدار سیاسی نبود. ترکیب هیئت همراه او نشان میدهد پشت این سفر شبکهای از شرکتهای بزرگ قرار دارد که مجموع ارزش آنها به حدود ۱۰ تریلیون دلار میرسد. حضور مدیران شرکتهای بزرگ آمریکایی نشان میدهد موضوع اصلی روابط واشنگتن و پکن دیگر صرفاً تعرفههای تجاری نیست، بلکه رقابت بر سر آینده اقتصاد جهانی و بازارهای نوظهور فناوری است.
در این سفر مدیران شرکتهایی مانند انویدیا، تسلا، اپل، بلکراک، گلدمن ساکس، ویزا و مسترکارت حضور داشتند. چنین ترکیبی نشان میدهد مذاکرات میان دو قدرت اقتصادی جهان، علاوه بر سیاست و تجارت، به حوزههای پیشرفته اقتصاد دیجیتال و فناوری نیز گره خورده است. در واقع، رقابت میان آمریکا و چین امروز بیش از هر زمان دیگری به میدان شرکتهای بزرگ و صنایع نوآور منتقل شده است.
اقتصاد پشت صحنه سفر به پکن
ارزش بازار شرکتهایی که مدیران آنها در این سفر حضور داشتند، در مجموع به حدود ۱۰ تریلیون دلار میرسد. این رقم از تولید ناخالص داخلی بسیاری از کشورهای بزرگ جهان بیشتر است و نشان میدهد شرکتهای چندملیتی تا چه اندازه در شکلدهی به معادلات اقتصادی نقش دارند.
چین همچنان یکی از بزرگترین بازارهای جهان برای محصولات دیجیتال و صنعتی محسوب میشود. برای شرکتهای آمریکایی، دسترسی به این بازار نهتنها به معنای فروش بیشتر است، بلکه به آنها امکان میدهد جایگاه خود را در رقابت جهانی فناوری حفظ کنند. اگر این دسترسی محدود شود، شرکتهای بومی چین میتوانند سریعتر جای خالی بازیگران خارجی را پر کنند.
هوش مصنوعی؛ میدان اصلی رقابت فناوری
یکی از مهمترین محورهای این رقابت، بازار هوش مصنوعی است. شرکت انویدیا که از بزرگترین تولیدکنندگان تراشههای پیشرفته در جهان محسوب میشود، نقشی کلیدی در توسعه زیرساختهای فناوری هوش مصنوعی دارد. پردازندههای این شرکت در بسیاری از مراکز داده و سامانههای یادگیری ماشین استفاده میشوند.
با این حال، محدودیتهای صادراتی آمریکا میتواند دسترسی انویدیا به بازار چین را محدود کند. ارزش بازار هوش مصنوعی در چین به دهها میلیارد دلار میرسد و در صورت خروج شرکتهای آمریکایی، تولیدکنندگان داخلی مانند هوآوی میتوانند سهم بیشتری از این بازار را به دست آورند. چنین روندی میتواند به شکلگیری یک اکوسیستم مستقل فناوری در چین منجر شود.
تسلا و اپل؛ وابستگی به زنجیره تولید چین
برای تسلا، چین نه فقط یک بازار فروش بلکه یک پایگاه تولید حیاتی است. کارخانه گیگافکتوری شانگهای بخش مهمی از تولید جهانی این شرکت را تأمین میکند. همین موضوع باعث شده ثبات روابط اقتصادی میان دو کشور برای تسلا اهمیت زیادی داشته باشد.
در صورت تشدید تنشهای سیاسی، زنجیره تأمین تسلا ممکن است با اختلال مواجه شود و شرکتهایی مانند BYD که در بازار خودروهای برقی چین قدرت گرفتهاند، جایگاه قویتری پیدا کنند. در چنین رقابتی، سرعت نوآوری و توسعه فناوری خودروهای الکتریکی نقش تعیینکنندهای خواهد داشت.
اپل نیز وضعیت مشابهی دارد. این شرکت یکی از پیچیدهترین شبکههای تولید در جهان را در چین ایجاد کرده است. اگرچه اپل تلاش کرده بخشی از تولید خود را به کشورهایی مانند هند منتقل کند، اما انتقال کامل این زنجیره هنوز با چالشهای بزرگ لجستیکی و صنعتی روبهرو است.
رقابت در صنعت نیمهرساناها
صنعت نیمهرساناها یکی از حساسترین بخشهای رقابت اقتصادی میان آمریکا و چین محسوب میشود. شرکتهایی مانند کوالکام و مایکرون بخش قابل توجهی از درآمد خود را از بازار چین به دست میآورند. محدود شدن این بازار میتواند تأثیر مستقیمی بر درآمد و سرمایهگذاری آنها در توسعه فناوری تراشهها داشته باشد.
کوالکام در حوزه تراشههای موبایل و استانداردهای ارتباطی 4G و 5G از بازیگران اصلی جهان است. از سوی دیگر، مایکرون بهعنوان یکی از تولیدکنندگان بزرگ حافظه، نگران افزایش رقابت از سوی شرکتهای آسیایی در سالهای آینده است. این رقابت نشان میدهد کنترل زنجیره تولید تراشهها تا چه اندازه برای آینده اقتصاد دیجیتال اهمیت دارد.
والاستریت و بازار سرمایه چین
در کنار شرکتهای صنعتی و دیجیتال، مؤسسات مالی نیز به بازار چین توجه ویژهای دارند. شرکت بلکراک که بیش از ۱۰ تریلیون دلار دارایی تحت مدیریت دارد، به دنبال گسترش حضور خود در بازار مالی چین است. بانک سرمایهگذاری گلدمن ساکس نیز برنامههای مشابهی را دنبال میکند.
برای این مؤسسات، باز بودن بازارهای مالی چین فرصتی بزرگ محسوب میشود. افزایش سرمایهگذاری و همکاری مالی میتواند به توسعه پروژههای زیرساختی و همچنین گسترش فناوریهای مالی در سطح جهانی کمک کند.
شرکتهای بزرگ؛ بازیگران جدید قدرت جهانی
یکی از مهمترین پیامهای این سفر، تغییر ماهیت قدرت در اقتصاد جهانی است. امروز شرکتهای بزرگ، بهویژه در حوزههای پیشرفته، به بازیگرانی تبدیل شدهاند که میتوانند بر سیاست و روابط بینالملل تأثیر بگذارند.
وقتی مدیران شرکتهای چندتریلیون دلاری در کنار رهبران سیاسی پشت میز مذاکره مینشینند، مرز میان اقتصاد، سیاست و فناوری بیش از گذشته کمرنگ میشود. در چنین شرایطی، آینده رقابت جهانی نهتنها در پایتختها بلکه در اتاقهای هیئتمدیره شرکتهای بزرگ نیز شکل میگیرد.
فرهنگ نجاتیان هستم، کارشناس ارشد اقتصاد.
علاقهمند به کاوش بازارها و راهی که بازار با آن دنیا را تغییر میدهد.
کوششم بر این است که با پژوهش در این مسیر دانش اقتصادی رو در جهان مالی پررنگتر کنم
