بازار رمزارزها در هر چرخه مالی خود دورههایی را تجربه میکند که در آن جریان سرمایه میان داراییهای مختلف جابهجا میشود. در این چرخهها معمولاً ابتدا بیتکوین رشد میکند و پس از تثبیت آن، سرمایه به سمت آلتکوینها حرکت میکند. این مرحله که با رشد گسترده پروژههای غیر از بیتکوین همراه است، در ادبیات بازار رمزارز آلتسیزن نام دارد.
در ماههای اخیر برخی تحلیلگران بازار کریپتو از ظهور نشانههایی سخن میگویند که ممکن است به شکلگیری تدریجی آلتسیزن در سالهای پیش رو منجر شود. با این حال دادههای بازار هنوز تصویر قطعی از آغاز این دوره ارائه نمیدهند. در این گزارش آکادمی پاداش تلاش میکنیم با تکیه بر شاخصهای کلیدی اقتصاد کریپتو، بررسی کنیم که آیا واقعاً به فصل شکوفههای آلتکوینها نزدیک میشویم یا هنوز بازار در مرحله سلطه بیتکوین قرار دارد…
آلتسیزن در اقتصاد کریپتو چیست؟
در سادهترین تعریف، آلتسیزن دورهای از بازار کریپتو است که در آن اکثر آلتکوینها بازدهی بالاتری نسبت به بیتکوین ثبت میکنند. این پدیده معمولاً زمانی رخ میدهد که سرمایهگذاران پس از رشد قابل توجه بیتکوین، بخشی از سرمایه خود را به پروژههای کوچکتر منتقل میکنند تا بازدهی بیشتری به دست آورند. برای سنجش این پدیده شاخصی به نام Altcoin Season Index وجود دارد که توسط پلتفرم BlockchainCenter ارائه میشود.
بر اساس تعریف این شاخص، زمانی میتوان گفت بازار وارد آلتسیزن شده است که حداقل ۷۵ درصد از ۵۰ ارز دیجیتال برتر در یک بازه ۹۰ روزه عملکرد بهتری نسبت به بیتکوین داشته باشند. این معیار به سرمایهگذاران کمک میکند تشخیص دهند که آیا رشد بازار کریپتو محدود به چند دارایی بزرگ است یا یک موج گسترده در سراسر بازار در حال شکلگیری است.
چرخه جریان سرمایه در بازار کریپتو
برای درک بهتر آلتسیزن باید به چرخه گردش سرمایه در اقتصاد کریپتو توجه کرد. دادههای تاریخی بازار نشان میدهد که نقدینگی در بازار کریپتو معمولاً در چند مرحله حرکت میکند. در مرحله نخست سرمایه به بیتکوین وارد میشود. بیتکوین به دلیل نقدشوندگی بالا و نقش آن به عنوان دارایی مرجع در بازار کریپتو، نخستین مقصد سرمایه جدید است.
در مرحله دوم سرمایه به اتریوم منتقل میشود. اتریوم به دلیل نقش زیرساختی در اقتصاد غیرمتمرکز، اغلب اولین آلتکوینی است که از رشد بازار کریپتو بهرهمند میشود.
در مرحله سوم جریان سرمایه به سمت آلتکوینهای بزرگ و سپس پروژههای با ارزش بازار متوسط حرکت میکند. در نهایت زمانی که نقدینگی به پروژههای کوچکتر میرسد، بازار وارد فاز آلتسیزن میشود. این الگو در چرخههای بزرگ بازار کریپتو در سالهای ۲۰۱۷ و ۲۰۲۱ نیز مشاهده شد.
وضعیت فعلی بازار کریپتو
بررسی دادههای بازار کریپتو در سال ۲۰۲۶ نشان میدهد که برخی شاخصها نشانههایی از بهبود آلتکوینها را نشان میدهند، اما هنوز فاصله قابل توجهی با شرایط آلتسیزن وجود دارد. بر اساس دادههای منتشر شده توسط BlockchainCenter، مقدار شاخص آلتسیزن در ماههای اخیر در محدوده حدود ۲۵ تا ۳۰ قرار داشته است. این عدد به این معناست که تنها حدود ۳۰ درصد از آلتکوینهای بزرگ در بازه سه ماهه عملکرد بهتری نسبت به بیتکوین داشتهاند. این مقدار فاصله زیادی با آستانه ۷۵ دارد که برای آغاز رسمی آلتسیزن در نظر گرفته میشود. به همین دلیل بسیاری از تحلیلگران معتقدند بازار کریپتو هنوز در مرحلهای قرار دارد که میتوان آن را «فصل بیتکوین» نامید.
یکی از مهمترین شاخصهای اقتصاد کریپتو، Bitcoin Dominance یا سهم بیتکوین از ارزش کل بازار است. این شاخص نشان میدهد چه مقدار از سرمایه بازار کریپتو در بیتکوین متمرکز شده است. دادههای پلتفرم CoinMarketCap و TradingView نشان میدهد دامیننس بیتکوین در سال ۲۰۲۶ در محدوده حدود ۵۸ تا ۶۰ درصد قرار دارد.
این سطح یکی از بالاترین مقادیر این شاخص در سالهای اخیر محسوب میشود. افزایش دامیننس بیتکوین معمولاً به این معناست که سرمایهگذاران ترجیح میدهند در دارایی کمریسکتر در بازار کریپتو باقی بمانند. در مقابل، کاهش دامیننس بیتکوین اغلب نشانهای از حرکت سرمایه به سمت آلتکوینها است. در چرخه سال ۲۰۲۱ زمانی که آلتسیزن آغاز شد، دامیننس بیتکوین از حدود ۷۰ درصد به کمتر از ۴۵ درصد کاهش یافت.
برای تحلیل دقیقتر بازار آلتکوینها، تحلیلگران از شاخصی به نام TOTAL2 استفاده میکنند. این شاخص ارزش کل بازار کریپتو را بدون احتساب بیتکوین نشان میدهد و به نوعی نماینده اقتصاد آلتکوینها است. بر اساس دادههای TradingView، ارزش بازار آلتکوینها در قالب شاخص TOTAL2 طی سالهای اخیر در یک ساختار تکنیکال گسترده در حال نوسان بوده است. برخی تحلیلگران معتقدند این شاخص در حال خروج از یک الگوی فشردهسازی چندساله است. اگر این شکست ساختاری تثبیت شود، میتواند نشانهای از افزایش سرمایهگذاری در آلتکوینها و گسترش اقتصاد کریپتو در لایههای غیر از بیتکوین باشد.
حجم معاملات آلتکوینها
یکی دیگر از شاخصهای مهم برای تحلیل بازار کریپتو، حجم معاملات آلتکوینها در صرافیهای متمرکز است. دادههای منتشر شده توسط CryptoQuant نشان میدهد حجم معاملات آلتکوینها در برخی دورههای اخیر روند افزایشی داشته است. در تحلیل بازار کریپتو معمولاً زمانی که میانگین متحرک کوتاهمدت حجم معاملات از میانگین بلندمدت عبور میکند، به عنوان نشانهای از ورود سرمایه جدید به بازار در نظر گرفته میشود. با این حال افزایش حجم معاملات به تنهایی برای تأیید آلتسیزن کافی نیست و باید با کاهش دامیننس بیتکوین و افزایش عملکرد آلتکوینها همراه باشد.
عملکرد برخی آلتکوینها
با وجود اینکه بازار هنوز وارد آلتسیزن کامل نشده، برخی آلتکوینها در ماههای اخیر عملکرد قابل توجهی داشتهاند. بر اساس دادههای BlockchainCenter، چندین پروژه در بازه ۹۰ روزه رشد قابل توجهی نسبت به بیتکوین ثبت کردهاند. برای مثال برخی پروژهها مانند Bittensor و ZCash در این دوره رشدهایی در حدود ۷۰ تا ۹۰ درصد تجربه کردهاند، در حالی که بیتکوین در همان بازه رشد حدود ۱۵ تا ۲۰ درصدی داشته است. این عملکرد نشان میدهد که بازار کریپتو در حال تجربه نوعی رالی انتخابی در آلتکوینها است؛ به این معنا که رشد فعلاً محدود به برخی پروژهها است و هنوز به یک موج فراگیر تبدیل نشده است.
چرا آلتسیزن این چرخه به تأخیر افتاده است؟
چند عامل اقتصادی میتواند توضیح دهد که چرا در چرخه فعلی بازار کریپتو، آلتسیزن نسبت به دورههای گذشته با تأخیر ظاهر میشود. نخستین عامل ورود سرمایه نهادی به بازار کریپتو است. در سالهای اخیر بسیاری از سرمایهگذاران نهادی تمرکز خود را بر بیتکوین قرار دادهاند، زیرا بیتکوین به عنوان دارایی ذخیره ارزش در بازار کریپتو شناخته میشود. عامل دوم شرایط اقتصاد جهانی است. نوسانات ژئوپلیتیک و عدم قطعیت در اقتصاد جهانی باعث شده سرمایهگذاران در بازار کریپتو رفتار محافظهکارانهتری داشته باشند. عامل سوم بلوغ تدریجی بازار کریپتو است. با بزرگتر شدن بازار، حرکت سرمایه میان داراییها ممکن است آهستهتر و تدریجیتر شود.
سناریوهای احتمالی برای بازار کریپتو
با توجه به دادههای موجود میتوان چند سناریوی مختلف برای آینده بازار کریپتو ترسیم کرد.
در سناریوی نخست، بیتکوین وارد فاز تثبیت میشود و دامیننس آن کاهش مییابد. در این صورت احتمال دارد سرمایه به سمت آلتکوینها حرکت کند و بازار وارد آلتسیزن شود. در سناریوی دوم، بیتکوین همچنان جریان اصلی سرمایه را جذب میکند. در این حالت ممکن است رشد آلتکوینها محدود باقی بماند و آلتسیزن به تعویق بیفتد. در سناریوی سوم، بازار کریپتو تحت تأثیر عوامل کلان اقتصادی وارد دورهای از اصلاح قیمتی میشود که در این صورت هم بیتکوین و هم آلتکوینها با کاهش قیمت مواجه خواهند شد.
بهار کوچک کریپتو هنوز در راه …
بازار رمزارز در حال حاضر نشانههایی از بهبود در بخش آلتکوینها نشان میدهد، اما دادههای کلان هنوز آغاز آلتسیزن را تأیید نمیکنند. شاخص آلتسیزن همچنان فاصله زیادی با سطح ۷۵ دارد و دامیننس بیتکوین نیز در سطوح نسبتاً بالایی قرار گرفته است. با این حال افزایش تدریجی حجم معاملات آلتکوینها، بهبود ساختار شاخص TOTAL2 و عملکرد قوی برخی پروژهها نشان میدهد که اقتصاد آلتکوینها ممکن است در حال آماده شدن برای یک مرحله جدید از رشد باشد. به بیان دیگر، بازار رمزارز شاید هنوز وارد فصل شکوفههای آلتکوینها نشده باشد، اما نشانههایی وجود دارد که نشان میدهد این فصل ممکن است در افق بازار در حال شکلگیری باشد.
فرهنگ نجاتیان هستم، کارشناس ارشد اقتصاد.
علاقهمند به کاوش بازارها و راهی که بازار با آن دنیا را تغییر میدهد.
کوششم بر این است که با پژوهش در این مسیر دانش اقتصادی رو در جهان مالی پررنگتر کنم
