به گزارش پاداش بازار مس در ماههای پایانی ۲۰۲۵ وارد مرحلهای تازه شده است؛ مرحلهای که در آن قیمتها به نزدیکی محور ۱۲٬۹۰۰ دلار در هر تن رسیدهاند و رفتار بازار بیش از گذشته نشانههای یک تغییر ساختاری را بروز میدهد. این سطح قیمتی صرفاً نتیجه نوسانات کوتاهمدت یا هیجان مالی نیست، بلکه بازتاب همزمان فشارهای عمیق در سمت عرضه، تغییر ماهیت تقاضا و بازتعریف نقش مس در اقتصاد جهانی است
نمودار 1 – روند قیمت مس در 2025
گلوگاه اصلی بازار مس
یکی از مهمترین محورهای بازار مس در سال جاری، تشدید محدودیتهای عرضه است. تولید جهانی مس با مجموعهای از چالشهای همزمان روبهرو شده؛ از اختلالات عملیاتی در معادن بزرگ آمریکای لاتین گرفته تا افت مستمر عیار کانسنگها و افزایش هزینههای استخراج.
بخش قابل توجهی از پروژههای معدنی جدید نیز با تأخیرهای طولانی مواجهاند. طولانیشدن فرآیندهای صدور مجوز، فشارهای زیستمحیطی، افزایش CAPEX و ریسکهای سیاسی موجب شدهاند که حتی در شرایط قیمتهای بالا، عرضه نتواند با سرعت مورد انتظار افزایش یابد. این موضوع انعطافپذیری بازار را کاهش داده و آن را در برابر شوکهای تقاضا آسیبپذیرتر کرده است.
در چنین فضایی، هر اختلال کوچک در تولید میتواند اثر قیمتی قابل توجهی ایجاد کند؛ مسئلهای که در ماههای اخیر بارها تکرار شده است.
تغییر ماهیت تقاضا فراتر از چرخههای سنتی
در سوی تقاضا نیز تصویر بازار بهطور محسوسی تغییر کرده است. برخلاف دهههای گذشته که مصرف مس عمدتاً به ساختوساز و رشد صنعتی چین وابسته بود، اکنون عوامل جدید و ساختاری نقش پررنگتری ایفا میکنند. سرمایهگذاری گسترده در شبکههای انتقال و توزیع برق، توسعه خودروهای برقی، رشد دیتاسنترها و زیرساختهای مرتبط با هوش مصنوعی، و شتاب انتقال انرژی باعث شده مس به یک ماده حیاتی برای اقتصاد دیجیتال و انرژیمحور جهان تبدیل شود. این نوع تقاضا، ماهیتی بلندمدت دارد و کمتر به چرخههای کوتاهمدت اقتصادی وابسته است.
در نتیجه، حتی در سناریوهای رشد اقتصادی متوسط، سطح مصرف پایه مس بالا باقی میماند؛ عاملی که در تحلیل بازار مس نقش کلیدی ایفا میکند و مانع از اصلاحهای عمیق قیمتی میشود.
نقش چین و سیاستهای مالی در رشد قیمت مس
چین همچنان بازیگر اصلی بازار مس است، اما نقش آن نیز دچار تحول شده است. سیاستهای مالی انبساطیتر، تمرکز بر نوسازی شبکه برق، توسعه صنایع پیشرفته و افزایش سرمایهگذاری در زیرساختهای دیجیتال باعث شده تقاضای چین برای مس از شکل سنتی فاصله بگیرد. این تغییر جهت، سیگنالی مهم برای بازارهای جهانی ارسال کرده است. تقاضا نهتنها کاهش نمییابد، بلکه در قالبهای جدید و با ارزش افزوده بالاتر بازتولید میشود. همین مسئله یکی از دلایل اصلی حرکت قیمت به سمت سطوح نزدیک به ۱۲٬۹۰۰ دلار محسوب میشود.
سرمایههای مالی و تشدید نوسانات بازار
در کنار عوامل بنیادی، ورود پررنگتر سرمایهگذاران مالی به بازار نیز به شتاب صعود قیمت کمک کرده است. افزایش موقعیتهای خرید در بازارهای آتی، حساسیت معاملهگران به ریسک کسری عرضه در سال ۲۰۲۶ و شکلگیری انتظارات تورمی، نوسانات را تشدید کردهاند. در تحلیل بازار مس باید توجه داشت که این عامل میتواند در کوتاهمدت باعث اصلاحهای مقطعی شود، اما مادامی که بنیانهای عرضه و تقاضا تغییر نکند، اثر آن بیشتر بهعنوان شتابدهنده روند عمل میکند تا عامل بازگشت بلندمدت.
چشمانداز بازار مس در سال ۲۰۲۶
نگاه به سال ۲۰۲۶ نشان میدهد که اجماع تحلیلگران بر تداوم عدم تعادل نسبی میان عرضه و تقاضاست. نظرسنجیهای معتبر حاکی از آن است که میانگین قیمتها در سال آینده در محدودهای بالاتر از میانگینهای تاریخی تثبیت خواهد شد؛ هرچند نوسان و اصلاح بخشی جداییناپذیر از مسیر بازار باقی میماند.
با توجه به محدودیت رشد تولید و تداوم تقاضای ساختاری، انتظار میرود کفهای قیمتی بازار در سطوح بالاتری نسبت به گذشته شکل بگیرند. در این چارچوب، مس بهتدریج در حال ایفای نقشی مشابه نفت در دهههای پیشین است؛ کالایی راهبردی که تحولات آن فراتر از بازار فلزات، بر معادلات کلان اقتصادی و ژئوپلیتیک اثر میگذارد.
فرهنگ نجاتیان هستم، کارشناس ارشد اقتصاد.
علاقهمند به کاوش بازارها و راهی که بازار با آن دنیا را تغییر میدهد.
کوششم بر این است که با پژوهش در این مسیر دانش اقتصادی رو در جهان مالی پررنگتر کنم
