به گزارش پاداش، دومین دور مذاکرات امروز در ژنو برگزار میشود و آنگونه که از شواهد و مواضع رسمی برمیآید، رویکرد ایران در این مرحله تمرکز بر پذیرش اصل غنی سازی و محدود نگه داشتن گفتوگوها به چارچوب پرونده هستهای است. از نگاه بسیاری از تحلیلگران، هرگونه طرح موضوعات منطقهای یا موشکی میتواند به منزله تغییر زمین بازی و عدول از تفاهم اولیه تلقی شود؛ موضوعی که نه تنها احتمال دستیابی به توافق را کاهش میدهد، بلکه حتی میتواند روند دیپلماتیک را با وقفه یا فرسایش مواجه کند. بنابراین استراتژی فعلی را میتوان تلاش برای مدیریت دامنه مذاکرات و جلوگیری از چندلایه شدن مطالبات طرف مقابل دانست.
در این میان سه سناریو پیش رو قرار دارد؛ نخست دستیابی به توافق در همین مرحله، دوم توقف مذاکرات و افزایش سطح تنش، و سوم به نظر میرسد، تداوم گفتوگوها و ورود به دور سوم با هدف کاهش اختلافات فنی و حقوقی. تجربه مذاکرات پیشین نشان داده است که حتی در صورت نبود توافق فوری، ادامه مسیر دیپلماتیک خود به عنوان یک سیگنال کاهنده ریسک برای بازارها عمل میکند. از سوی دیگر، اظهارات دونالد ترامپ مبنی بر مشارکت غیرمستقیم در مذاکرات، بر اهمیت سیاسی این دور افزوده و میتواند انتظارات را در بازارهای جهانی تحت تاثیر قرار دهد؛ چرا که هرگونه تغییر در رویکرد کاخ سفید نسبت به این موضوع، مستقیما بر متغیرهایی چون نرخ ارز، انتظارات تورمی و جریان سرمایه اثرگذار خواهد بود.
تحولات ژئوپلیتیک و اثر بر بازارهای جهانی
همزمان در صحنه بینالمللی، زلنسکی رییس دولت اوکراین از موافقت خود با پیشنهاد آمریکا برای آتش بس غیرمشروط و بلندمدت خبر داده است. اکنون نگاهها به موضع روسیه دوخته شده، زیرا پذیرش یا رد این پیشنهاد میتواند مسیر جنگ و به تبع آن بازارهای انرژی و کالاهای اساسی را تغییر دهد. کاهش بهای اونس جهانی طلا تا محدوده ۴۸۹۰ دلار را میتوان نشانهای از تعدیل تقاضای داراییهای امن و افت نسبی تنش انتظاری دانست، هرچند پایداری این روند وابسته به تحولات میدانی و تصمیمات سیاسی آتی خواهد بود.
افزون بر این، کاهش نسبی ریسکهای ژئوپلیتیک در کوتاهمدت میتواند موجب تقویت داراییهای ریسکی در بازارهای جهانی شود؛ موضوعی که به طور غیرمستقیم بر بورس تهران نیز اثرگذار است، به ویژه در صنایع کامودیتی محور که از تغییرات قیمتهای جهانی تاثیر میپذیرند. در مقابل، هرگونه بنبست در پرونده جنگ یا تشدید تنشها میان روسیه و اوکراین میتواند بار دیگر تقاضا برای طلا و داراییهای امن را افزایش داده و فضای احتیاط را در بازارهای سهام تقویت کند.
سیگنالهای داخلی بازار سرمایه
در بازار سرمایه داخلی، معاملات روز گذشته هرچند با برتری عرضه و فضایی نسبتا نزولی آغاز شد، اما تغییر جریان دادوستدها در دقایق پایانی و بهبود تقاضا، نشانهای از آمادگی بازار برای واکنش به سیگنالهای مثبت تلقی میشود. خروج سنگین منابع از صندوقهای درآمد ثابت از مهمترین متغیرهای رفتاری امروز است؛ حرکتی که در صورت تداوم میتواند به معنای افزایش اشتهای ریسک و چرخش نقدینگی به سمت سهام باشد. ارزش معاملات خرد در محدوده دو همت قرار دارد که برای شکلگیری یک روند صعودی قدرتمند کافی نیست، اما در صورت افزایش تدریجی و عبور از سطوح بالاتر میتواند تاییدی بر بازگشت اعتماد سرمایهگذاران باشد. از منظر بنیادی نیز باید توجه داشت که افزایش نرخ خوراک گاز در ماههای اخیر عمدتا ناشی از رشد نرخ ارز محاسباتی بوده و نه یک تصمیم دستوری یا تغییر ناگهانی در فرمول.
به طور کلی، بازار در مقطع حساسی قرار گرفته که همزمان از دو کانال سیاسی و ارزی تغذیه میشود. هرگونه خبر مثبت از مذاکرات میتواند به کاهش ریسک ادراکی، تعدیل انتظارات تورمی و حتی کنترل نسبی نرخ ارز منجر شود که این امر برای صنایع واردات محور و شرکتهای دارای بدهی ارزی خبر مثبتی خواهد بود. در مقابل، صنایع صادرات محور نیز در صورت ثبات یا رشد نرخ ارز همچنان از مزیت درآمدی برخوردار خواهند بود، بنابراین کلید اصلی بازار نه صرفا نتیجه توافق، بلکه نحوه مدیریت انتظارات و ثبات متغیرهای کلان است. در چنین فضایی، تداوم دیپلماسی بدون شوک منفی میتواند زمینهساز تقویت تدریجی تقاضا باشد، اما برای پایداری رشد، افزایش عمق معاملات، ورود نقدینگی تازه و کاهش نااطمینانی سیاسی ضروری خواهد بود.
مسعود کریمی هستم، از سال ۱۳۹۰ تاکنون، بهصورت مستمر در حوزه بازار سرمایه کشور فعالیت داشتهام و در این مدت در جایگاه خبرنگار، تحلیلگر و کارشناس بازار سرمایه با خبرگزاریها و روزنامههای اقتصادی رسمی کشور همکاری کردهام. تمرکز اصلی فعالیت حرفهای اینجانب بر تحلیل ساختارهای بازار سرمایه و بررسی سازوکارهای اثرگذاری عوامل کلان اقتصادی بر رفتار بازار است.
